«Σεξουαλική – Σχεσιακή Διαπαιδαγώγηση για Γονείς»

Απευθύνεται σε γονείς/κηδεμόνες με παιδιά προσχολικής και σχολικής ηλικίας, σε γονείς/κηδεμόνες παιδιών ηλικίας 12 – 15 χρονών και γονείς/κηδεμόνες παιδιών ηλικίας 15 και άνω (προσαρμόζεται ανάλογα).

Μεθοδολογία

Κατά τη διάρκεια του Βιωματικού Σεμιναρίου «Σεξουαλική – Σχεσιακή Διαπαιδαγώγηση για Γονείς»  πραγματοποιούνται παρουσιάσεις μικρού μήκους, γίνονται συζητήσεις, παίζονται παιχνίδια ρόλων, γίνεται καταιγισμός ιδεών, σχολιασμός υποθετικών σεναρίων, βιωματικές ασκήσεις, παρακολουθούμε σχετικά βίντεο και παρατηρούμε έργα τέχνης.

Επίσης προτείνονται βιβλία και εκπαιδευτικό υλικό τα οποία μπορείτε να αξιοποιήσετε αποτελεσματικά στις συζητήσεις που θα έχετε με τα παιδιά σας. Συνδέουμε τη σεξουαλική διαπαιδαγώγηση με την ευρύτερη αγωγή, καθώς αυτή δεν περιορίζεται μόνο στα θέματα σεξουαλικών σχέσεων.

Η σεξουαλική αγωγή επεκτείνεται και σε ευρύτερα θέματα, όπως είναι οι διαπροσωπικές σχέσεις, η σεξουαλική ηθική, ο αμοιβαίος σεβασμός, η υπευθυνότητα και άλλα πολλά ιδανικά και αξίες που εμείς οι γονείς κληροδοτούμε στα παιδιά μας.

Γιατί πρέπει να μιλήσω στο παιδί μου για το σεξ;

Ένας από τους ρόλους του γονέα είναι να προσπαθεί να διδάξει στο παιδί του πως να προφυλάσσεται από οτιδήποτε μπορεί να απειλήσει την υγεία του.

Η σεξουαλικότητα είναι ένα κομμάτι του εαυτού του παιδιού μας πολύ σημαντικό. Είναι ο τρόπος που αισθάνεται για το αναπτυσσόμενο σώμα του, ο τρόπος που κατανοεί και εκφράζει αισθήματα οικειότητας, έλξης και τρυφερότητας προς άλλους καθώς και πως αναπτύσσει και διατηρεί σχέσεις με σεβασμό. Η σεξουαλικότητα υπάρχει στα παιδιά μας ήδη από τη βρεφική ηλικία. Παραμελώντας τη σεξουαλική αγωγή των παιδιών μας είναι σαν να τους αρνούμαστε γνώσεις και δεξιότητες σε ένα σημαντικό τομέα της ζωής τους.

Δυστυχώς δυσκολευόμαστε να τους μιλήσουμε γι’ αυτό το θέμα, μια νοοτροπία που κληρονομήσαμε από την οικογένειά μας και κινδυνεύουμε να την κληροδοτήσουμε στην επόμενη γενεά. Εάν όμως εμείς οι ίδιοι δεν απαντήσουμε στις απορίες τους θα βρουν τις απαντήσεις που αναζητούν στην τηλεόραση, στο διαδίκτυο, σε συμβουλές συνομήλικων ή μεγαλύτερων παιδιών ή ενηλίκων και τελικά θα λάβουν μια διαστρεβλωμένη εικόνα για τη σεξουαλικότητα και το σεξ.

Επίσης η ραγδαία ανάπτυξη της τεχνολογίας, η χρήση του διαδικτύου και των μέσων κοινωνικής δικτύωσης από τα παιδιά αυξάνει τους κινδύνους για σεξουαλική κακοποίηση και εκμετάλλευση των παιδιών, αφού η διαδικτυακή πορνογραφία, η διαδικτυακή ανταλλαγή προσωπικών πληροφοριών και ο διαδικτυακός εκφοβισμός αποτελούν συχνό φαινόμενο.

Η σεξουαλική διαπαιδαγώγηση αποτελεί το «όπλο» των γονέων ενάντια σε αυτούς τους κινδύνους.

Έρευνες έχουν δείξει ότι:

  • Τα παιδιά εκτίθενται σε αναφορές για το σεξ πάνω από 14.000 φορές τον χρόνο.
  • Τουλάχιστον 5 εκατομμύρια νεαρά κορίτσια ηλικίας 15-19 ετών παγκοσμίως, υποβάλλονται κάθε χρόνο σε διακοπή εγκυμοσύνης.
  • Περίπου το 73% των εφήβων 14-16 ετών έχουν κάποιας μορφής σεξουαλικής εμπειρίας.
  • Τουλάχιστον 1 στους 20 εφήβους παγκοσμίως προσβάλλεται από κάποιο Σεξουαλικά Μεταδιδόμενο Νόσημα (συμπεριλαμβανομένου του HIV/AIDS).
  • Το 75% περίπου των προγραμμάτων στη ζώνη υψηλής τηλεθέασης περιέχουν σεξουαλικό περιεχόμενο.
  • Έφηβοι που εκτίθενται σε σεξουαλικό περιεχόμενο μέσω των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης αναζητώντας απαντήσεις στα ερωτήματά τους, συνήθως ξεκινούν νωρίτερα τη σεξουαλική τους δραστηριότητα.
  • Περίπου 15 εκατομμύρια νεαρά κορίτσια, ηλικίας 15-19 ετών παγκοσμίως, γίνονται κάθε χρόνο μητέρες.

Όσο τα παιδιά δε γνωρίζουν, παραμένουν εκτεθειμένα σε πολλαπλούς κινδύνους.

Οφέλη

Για τους γονείς

  • Αυτό το βιωματικό σεμινάριο θα σας δώσει τα απαραίτητα εφόδια για να μιλήσετε στα παιδιά σας για τη σεξουαλικότητα και το σεξ.
  • Θα προσεγγίσουμε τα παραπάνω θέματα μέσα από συζητήσεις, βιωματικές δραστηριότητες, παρουσιάσεις, βίντεο, βιβλία, ακόμα και μέσα από έργα τέχνης αλλά και εκπαιδευτικό υλικό το οποίο μπορείτε να αξιοποιήσετε αποτελεσματικά στις συζητήσεις που θα έχετε με τα παιδιά σας.
  • Θα σας βοηθήσει να συνειδητοποιήσετε τη σημαντικότητα της σεξουαλικής διαπαιδαγώγησης και ποια ζητήματα θα πρέπει να περιλαμβάνει καθώς και πως μπορεί να προστατεύσει το παιδί σας.

Για τα παιδιά

  • Βοηθάει τα μικρά παιδιά να κατανοήσουν τις διαφορές τους με το αντίθετο φύλο και έτσι περιορίζονται οι συμπεριφορές «περιέργειας».
  • Μαθαίνει στα παιδιά να βάζουν όρια και να λένε «OXI». Με αυτό το τρόπο περιορίζεται η σεξουαλική παρενόχληση.
  • Κατά τη διάρκεια της εφηβείας, τα παιδιά καταλαβαίνουν τις ορμονικές αλλαγές που συμβαίνουν στο σώμα τους.
  • Οι έφηβοι συνειδητοποιούν ότι δεν είναι ντροπή να σκέφτονται σεξουαλικά.
  • Οι νέοι δεν ανατρέχουν σε λανθασμένες πηγές πληροφόρησης όπως το διαδίκτυο.
  • Διδάσκει τη σημασία των υγιών διαπροσωπικών σχέσεων.
  • Δίνει τα εφόδια ώστε οι ολοκληρωμένες σχέσεις των νέων να δημιουργούνται σε ένα πλαίσιο ασφάλειας και αυτοπεποίθησης.
  • Οδηγεί σε υπεύθυνη σεξουαλική συμπεριφορά.
  • Καθυστερεί τη σεξουαλική δραστηριότητα.
  • Οι νέοι πληροφορούνται για τις μεθόδους προφύλαξης και αντισύλληψης ώστε να αποφεύγονται σεξουαλικά μεταδιδόμενα νοσήματα ή ανεπιθύμητη εγκυμοσύνη.

Συχνές ερωτήσεις

Είναι πιο εύκολο να συζητήσουμε με τα παιδιά μας όταν είναι μικρά δίνοντας τις κατάλληλες πληροφορίες ανάλογα με την ηλικία του παιδιού. Ειδικά στη προσχολική ηλικία τα παιδιά εκφράζουν αυθόρμητα τις απορίες τους πάνω στο θέμα αυτό. Είναι πολύ σημαντικό να μπουν οι σωστές βάσεις, να έχει χτιστεί μια σχέση εμπιστοσύνης και να γνωρίζουν ότι μπορούν να απευθυνθούν σε εμάς χωρίς κανένα δισταγμό για οποιαδήποτε απορία. Ξεκινήστε λοιπόν να μιλάτε στα παιδιά σας όσο πιο νωρίς γίνεται, τα ίδια θα σας κατευθύνουν με τις ερωτήσεις που θα σας κάνουν. Καθώς περνάνε τα χρόνια εμπλουτίζετε τις γνώσεις τους σχετικά με το θέμα αυτό. Εάν υπάρχει σωστή επικοινωνία μεταξύ σας και το θέμα σεξ δεν αποτελεί ταμπού, αυτές οι συζητήσεις θα είναι πολύ πιο εύκολες και ανώδυνες μεγαλώνοντας και ιδιαίτερα κατά την περίοδο της εφηβείας.

Έρευνες που έχουν διεξαχθεί από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας καταδεικνύουν ότι η σεξουαλική διαπαιδαγώγηση δεν αυξάνει τη σεξουαλική δραστηριότητα, ούτε και οδηγεί σε πρόωρη σεξουαλική δραστηριότητα. Αντίθετα, οδηγεί σε υπεύθυνη σεξουαλική συμπεριφορά.

Όταν δίνεται στα παιδιά η ευκαιρία να συζητήσουν για θέματα σεξουαλικότητας και διαπροσωπικών σχέσεων τους δίνονται τα εφόδια ώστε όταν αποκτήσουν ολοκληρωμένες σχέσεις αυτές να δημιουργούνται σε ένα πλαίσιο ασφάλειας και αυτοπεποίθησης.

Η σεξουαλικότητα είναι φυσικό και αναπόσπαστο μέρος όλων των ανθρώπων από τη στιγμή που γεννιούνται. Η σεξουαλική διαπαιδαγώγηση δεν αφαιρεί από τα παιδιά την παιδικότητά τους όταν είναι κατάλληλα προσαρμοσμένη στις ανάγκες τους και στο αναπτυξιακό τους επίπεδο. Τα παιδιά 0-12 ετών χρειάζονται και αυτά πληροφόρηση, όσον αφορά στο σώμα τους, τις σχέσεις τους με τα άλλα άτομα, τα συναισθήματά τους και τα όρια τους. Θα πρέπει να μάθουμε στα παιδιά μας πως μπορούν να προστατεύσουν μόνα τους τον εαυτό τους, ώστε να μην τύχουν σεξουαλικής εκμετάλλευσης ή κακοποίησης.

Με την πληροφόρηση και τη συζήτηση για θέματα σεξουαλικότητας και διαπροσωπικών σχέσεων βοηθάμε τα παιδιά μας να νιώθουν ασφαλή και προστατευμένα. Αν η επικοινωνία με τα παιδιά μας γι’ αυτά τα θέματα δεν έχει καλλιεργηθεί εγκαίρως, στην εφηβική ηλικία θα συνειδητοποιήσουμε ότι είναι δύσκολο να κάνουμε την αρχή.

Στην Ελλάδα 1 στα 6 περίπου παιδιά θα δεχτεί κάποια μορφή σεξουαλικής βίας, ενώ υπολογίζεται ότι για 1 στα 100 περιστατικά θα γίνει επίσημη καταγγελία και η υπόθεση θα πάρει το δρόμο της δικαιοσύνης. Ως γονείς λοιπόν αναρωτιόμαστε αν μπορούμε να προστατεύσουμε τα παιδιά μας από διάφορους επιτηδείους και από το ενδεχόμενο να πέσουν θύματα αποπλάνησης, αλλά και για τον τρόπο προστασίας τους. Η απάντηση είναι πως «ναι» μπορούμε να προστατεύσουμε τα παιδιά μας και το μέσο είναι η σεξουαλική διαπαιδαγώγηση.

Η περιεκτική σεξουαλική διαπαιδαγώγηση αναπτύσσει δεξιότητες για την προστασία τους, τους μαθαίνει ότι το σώμα τους είναι δικό τους και ότι έχουν δικαίωμα να αποφασίσουν εκείνα γι’ αυτό. Διδάσκει στα παιδιά πώς να λένε «όχι». Τα διαβεβαιώνει ότι για τη σεξουαλική κακοποίηση δε φταίει ΠΟΤΕ το παιδί. Τα μαθαίνει πως μπορούν να ξεχωρίσουν ποιους ανθρώπους μπορούν να εμπιστευτούν σε περίπτωση που χρειαστούν βοήθεια. Τα βοηθάει ώστε να κατανοήσουν τα συναισθήματά τους καθώς και να ξεχωρίζουν τα μυστικά από τις εκπλήξεις. Επίσης προσφέρει γνώσεις τόσο για το σώμα τους όσο και για το τι διακρίνει μια υγιή από μια μη υγιή σχέση.

H σεξουαλικότητα περιγράφει τον τρόπο με τον οποίον ένας άνθρωπος εκφράζει τον εαυτό του ως σεξουαλικό ον. Η έννοια αυτή περιλαμβάνει βιολογικά, ερωτικά, σωματικά, συναισθηματικά, κοινωνικά ή πνευματικά συναισθήματα και συμπεριφορές. Η σεξουαλικότητα επηρεάζει και επηρεάζεται από πολιτισμικές, πολιτικές, νομικές, φιλοσοφικές, ηθικές και θρησκευτικές πτυχές της ζωής.

Η σεξουαλικότητα δεν έχει να κάνει μόνο με τη σεξουαλική πράξη, αλλά με το χαρακτήρα, τον κοινωνικό περίγυρο και τις σχέσεις ενός ανθρώπου.

  • Κιντής, (1996). «Η σεξουαλικότητα (Σ) είναι «φυσικό και φυσιολογικό συστατικό της ανθρώπινης ύπαρξης και αποτελεί αναπόσπαστο στοιχείο της προσωπικότητας του καθενός» καθορίζει και διαποτίζει όλες τις πτυχές της ανθρώπινης υπόστασης, ανεξάρτητα από ικανότητες ή μειονεξίες».
  • ΠΟΥ (2010) «Η σεξουαλικότητα αποτελεί μέρος της ανθρώπινης ύπαρξης καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής ενός ατόμου και περιλαμβάνει τη σεξουαλική δραστηριότητα, τη σεξουαλική ταυτότητα και τους φυλετικούς ρόλους, το σεξουαλικό προσανατολισμό, τον ερωτισμό, την ευχαρίστηση, την οικειότητα και την αναπαραγωγή… Η σεξουαλικότητα επηρεάζεται από βιολογικούς, ψυχολογικούς, κοινωνικούς, οικονομικούς, πολιτικούς, πολιτισμικούς, νομικούς, ιστορικούς, θρησκευτικούς και πνευματικούς παράγοντες».

Συνήθως εκείνη που δέχεται πρώτη τέτοιους είδους ερωτήσεις από το μικρούλι της είναι η μαμά, εφόσον είναι μαζί του περισσότερο χρόνο. Αυτό που θα πρέπει να τονιστεί εδώ είναι ότι καλό θα είναι να υπάρχει κοινή στάση σχετικά με το τι θα πείτε και με ποιο τρόπο θα το πείτε.

Το πιο σύνηθες είναι να μιλάει ο γονιός του ίδιου φύλου με το παιδί, χωρίς κάτι τέτοιο να αποτελεί κανόνα. Και αυτό όχι για λόγους ντροπής αλλά επειδή έχει περάσει ο καθένας από τα ίδια στάδια και έχει το ίδιο σώμα με τα χαρακτηριστικά του φύλου. Σημασία έχει το πόσο ουσιαστική επικοινωνία έχει το παιδί με κάθε γονέα. Μπορεί ένα κορίτσι να αισθάνεται πιο άνετα να μιλήσει στο πατέρα του και ένα αγόρι στη μητέρα του. Άλλωστε υπάρχουν και οι μονογονεϊκές οικογένειες, που εκεί δεν υπάρχει επιλογή. Αυτό που πάντα πρέπει να σεβόμαστε είναι τα όρια που πρέπει να υπάρχουν μεταξύ γονέα και παιδιού. Πιο συγκεκριμένα δε θα πρέπει να εισβάλλει ο ένας στην ιδιωτικότητα του άλλου.

Συνίσταται να παρακολουθήσουν αυτό το σεμινάριο και οι δυο γονείς γιατί και οι δυο παίζουν σημαντικό ρόλο στη σχεσιακή-σεξουαλική αγωγή του παιδιού τους. Οι γονείς οφείλουν να αναλάβουν την ευθύνη της σεξουαλικής διαπαιδαγώγησης των παιδιών τους και πρέπει να είναι κατάλληλα προετοιμασμένοι και ενημερωμένοι σχετικά με ζητήματα σεξουαλικότητας. Η σεξουαλική διαπαιδαγώγηση δεν αποτελεί μια μεμονωμένη συζήτηση, αλλά μια μακρόχρονη διαδικασία στην οποία είναι σημαντικό ο γονέας να είναι ανοιχτός και να ακούσει όλες τις απορίες του παιδιού του, δίνοντας συγκεκριμένες απαντήσεις, προσαρμοσμένες στην ηλικία του.

Η σεξουαλική διαπαιδαγώγηση πρέπει να στηρίζεται σε αξίες, όπως η αποδοχή, ο σεβασμός, η ισότητα και η ενσυναίσθηση. Να δημιουργεί χώρο για επικοινωνία και διάλογο με τα παιδιά. Οι γονείς με το παράδειγμά τους επικοινωνούν στα παιδιά τους το αξιακό πλαίσιο το οποίο εγκρίνουν. Γι’ αυτό είναι πολύ σημαντικό να έχουν αναρωτηθεί για τις δικές τους ηθικές αξίες και αρχές όσον αφορά στα θέματα της σεξουαλικότητας.  

Τα παιδιά καλούνται να διερευνήσουν το σύστημα αξιών της οικογένειάς τους, καθώς και το σύστημα αξιών που υπάρχει στην κοινωνία στην οποία ζουν και έπειτα με τη σειρά τους να καθορίσουν το δικό τους σύστημα αξιών.

Πληροφορίες

Οι ενδιαφερόμενοι/ες μπορούν να πάρουν πληροφορίες και να υποβάλουν αίτηση συμμετοχής μέσω της φόρμας.
Τα τμήματα είναι ολιγομελή και θα τηρηθεί σειρά προτεραιότητας.

Φόρμα συμμετοχής στο σεμινάριο